Στο Ιράν οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου με αφορμή το κόστος ζωής και την πτώση του νομίσματος. Και κάπου εκεί έγινε το κλασικό λάθος που κάνουν όλοι οι “πάνω” όταν κοιτάνε τον κόσμο σαν στατιστικό: νομίζουν ότι θα μείνει μόνο στην γκρίνια για τις τιμές. Δεν μένει. Όταν δεν βγαίνει ούτε η εβδομάδα, δεν είναι “οικονομία”. Είναι ζωή. Και όταν η ζωή γίνεται ασφυκτική, το πράγμα γίνεται πολιτικό.

Αυτό έγινε. Οι κινητοποιήσεις πήραν καθαρά αντικυβερνητικό χαρακτήρα και μιλάμε για τη μεγαλύτερη αναταραχή εδώ και χρόνια.

Το καθεστώς λέει «τρομοκράτες». Ο κόσμος λέει «μας πνίγετε». Και κάπου ανάμεσα αρχίζουν τα πολύ βαριά.

Πρώτον, οι αριθμοί για νεκρούς και συλλήψεις ανεβαίνουν και υπάρχουν αναφορές ακόμα και για περίπου 2.000 νεκρούς. Αλλά όταν κόβεται το ίντερνετ και η πληροφορία έρχεται με το σταγονόμετρο, το να επιβεβαιωθεί οτιδήποτε με ακρίβεια είναι μαρτύριο. Παρ’ όλα αυτά, το κλίμα είναι ξεκάθαρο: μιλάμε για καταστολή που δεν είναι «αστυνομική διαχείριση». Είναι τρόμος.

Δεύτερον, και εδώ είναι το πιο σοβαρό, μπαίνει στο τραπέζι η θανατική ποινή. Ιρανοί εισαγγελείς έχουν προαναγγείλει ότι κάποιοι συλληφθέντες αντιμετωπίζουν κατηγορία τύπου “moharebeh”, δηλαδή κάτι που μεταφράζεται χοντρικά ως «πόλεμος κατά του Θεού» και στο ιρανικό πλαίσιο οδηγεί σε θανατική ποινή. Δεν είναι “υπερβολή των media”. Είναι το νομικό πλαίσιο που χρησιμοποιείται για να σταλεί μήνυμα: «όποιος βγαίνει, πληρώνει». Και υπάρχει αναφορά για 26χρονο διαδηλωτή που φέρεται να έχει ήδη καταδικαστεί σε θάνατο και να κινδυνεύει με εκτέλεση άμεσα, ακόμα και την Τετάρτη. Αυτό είναι το επίπεδο στο οποίο έχουμε φτάσει.

Τρίτον, το ίντερνετ. Όταν ακούς “ώρες/ημέρες χωρίς διαδίκτυο”, μην το περνάς για τεχνική βλάβη. Είναι διακόπτης. Κόβεις τον συντονισμό, κόβεις τα βίντεο, κόβεις τις μαρτυρίες, κόβεις την οργή που ταξιδεύει από πόλη σε πόλη. Και έτσι «σβήνεις» μια εξέγερση χωρίς να χρειάζεται να εξηγείς πολλά.

Εδώ είναι που μπαίνει το αναμενόμενο κερασάκι. Ο Τραμπ βγήκε με το “συνεχίστε να διαδηλώνετε” και “έρχεται βοήθεια”. Λες και είναι update εφαρμογής: “Support arriving in 3…2…1”. Παράλληλα παίζουν κινήσεις οικονομικής πίεσης, τύπου δασμοί 25% για χώρες που συνεργάζονται με την Τεχεράνη, και διαρροές για «επιλογές» που παρουσιάζονται στην Ουάσιγκτον για το τι θα κάνουν απέναντι στο Ιράν.

Και εδώ είναι το σημείο που ο κόσμος μπερδεύεται: αυτά παρουσιάζονται σαν «συμπαράσταση». Στην πράξη, είναι και σήμα προς το καθεστώς και μήνυμα προς όλους τους γύρω παίκτες. Γιατί όταν μια χώρα βράζει, οι μεγάλοι δεν κοιτάνε απ’ έξω με δάκρυα. Κοιτάνε τον χάρτη.

Αυτό που ξεκίνησε ως οικονομική ασφυξία, μετατράπηκε σε πολιτική σύγκρουση. Και το καθεστώς απαντάει με τα πιο βαριά εργαλεία: καταστολή, μπλακ-άουτ, και τη θανατική ποινή σαν απειλή για να “μαζευτεί” ο κόσμος. Όταν ακούς “θανατική ποινή για διαδηλωτές”, δεν είναι απλά ένα «σκληρό μέτρο». Είναι το σημείο που ένα κράτος λέει στον πληθυσμό του: «θα σας κόψω την ανάσα για να μη σηκώσετε κεφάλι».

Και όσο αυτό συμβαίνει, θα βλέπεις και τους απέξω να “ενδιαφέρονται” όλο και περισσότερο. Όχι επειδή ξαφνικά τους έπιασε ο πόνος. Αλλά επειδή κάθε τέτοια έκρηξη είναι ευκαιρία να σπρώξει ο καθένας το δικό του παιχνίδι. Το τραγικό; Πάλι ο κόσμος στη μέση. Πάλι οι ζωές, οι οικογένειες, οι άνθρωποι που βγήκαν για το ψωμί τους και βρίσκονται να παίζουν κορώνα-γράμματα το κεφάλι τους.

ΑΝΤΕ ΓΕΙΑ ΤΩΡΑ.

Τα λέμε Στο Γραφείο.

-Νίκος